قارچ

آشنایی با مراحل پرورش قارچ دکمه‌ای

پرورش قارچ کسب و کاری زود بازده است که نیاز به سرمایه اولیه زیادی هم ندارد. علاقه مندان به کار تولیدی در خانه می توانند با پرورش قارچ در منزل به سودی تضمین شده و منطقی دست پیدا کنند. برای این کار باید با نحوه آموزش پرورش قارچ بیشتر آشنا شوید ریسک سرمایه گذاری تولید قارچ در مقایسه با دیگر کسب و کارهای حرفه ای، بسیار کمتر است. سودآوری، تضمین سرمایه، ریسک مالی اندک، سادگی کار و بازار فروش خوب از مواردی است که باعث شده تا بسیاری از شهرنشین ها هم وارد صنعت پرورش قارچ شوند.

انواع قارچ صدفی، قارچ دکمه ای و غیره در صورت پرورش اصولی به خوبی رشد می کنند. ورود به هر حرفه ای بدون داشتن اطلاعات کافی، ریسک کار را بالا می برد. اگر می خواهید کسب و کاری پر سود را با تولید یک محصول غذایی شروع کنید باید آموزش های لازم را ببینید. پرورش قارچ کسب و کاری زود بازده است که نیاز به سرمایه اولیه زیادی هم ندارد. علاقه مندان به کار تولیدی در خانه می توانند با پرورش قارچ در منزل به سودی تضمین شده و منطقی دست پیدا کنند. برای این کار باید با نحوه آموزش پرورش قارچ بیشتر آشنا شوید ریسک سرمایه گذاری تولید قارچ در مقایسه با دیگر کسب و کارهای حرفه ای، بسیار کمتر است. سودآوری، تضمین سرمایه، ریسک مالی اندک، سادگی کار و بازار فروش خوب از مواردی است که باعث شده تا بسیاری از شهرنشین ها هم وارد صنعت پرورش قارچ شوند. انواع قارچ صدفی، قارچ دکمه ای و غیره در صورت پرورش اصولی به خوبی رشد می کنند. ورود به هر حرفه ای بدون داشتن اطلاعات کافی، ریسک کار را بالا می برد. اگر می خواهید کسب و کاری پر سود را با تولید یک محصول غذایی شروع کنید باید آموزش های لازم را ببینید.

تاریخچه پرورش قارچ

مصرف قارچ از دوران پیش از تاریخ و احتمالاً در دوره شکار شروع شده ولی کشت قارچ تا سال های زیادی مرسوم نبوده است. در ابتدا قارچ ها تنها از راه جمع آوری در طبیعت به دست می آمدند و هیچ گونه ای از قارچ زیر کشت قرار نداشت. حتی امروزه تنها گونه هایی محدود از قارچ قابل کشت در شرایط گلخانه ای هستند و بسیاری از قارچ های خوراکی همواره به طور مستقیم از طبیعت برداشت می شوند.
مصری ها قارچ را گیاه جاودانگی می دانستند و تنها فراعنه اجازه خوردن قارچ را داشتند. رومی های باستان قارچ را غذای خدایان لقب داده اند ولی این روزها همه مردم می توانند قارچ خوراکی را در غذای روزانه مصرف کنند. امروزه انواع قارچ صدفی و قارچ دکمه ای در آشپزخانه های ایرانی هم راه پیدا کرده اند.
در سال ۱۹۰۳ کشت ترافل جمع آوری شده از زیر درختان بلوط آغاز شد. پیش از این و تا پایان جنگ جهانی دوم، قارچ ترافل تنها از طبیعت جمع آوری می شد. کشت این نوع قارچ به صورت معمول ممکن نیست و قارچ همزیستی خوبی با ریشه های درختان بلوط دارد. در سال ۱۹۷۲ تلاش های زیادی برای پرورش قارچ در مزارع و بقایای درختان بلوط انجام شد که در ابتدا موفقیت آمیز نبود.

پرورش قارچ چه مزایایی دارد؟

تولید قارچ در ایران از نمونه های عملی است که توانسته اشتغال دائمی برای افراد ایجاد کند. تقریباً هر ۵ تن کمپوست قارچ دکمه ای در ماه یک شغل ایجاد می کند و این خیلی عالی است چون در اوضاع اقتصادی فعلی کارآفرینی و تولید محصولات غذایی در درجه اول اهمیت قرار دارد. انواع قارچ خوراکی دارای ارزش غذایی بالایی هستند و می توانند ویتامین ها و املاح مورد نیاز بدن را تامین کنند. مصرف قارچ در طب سنتی و درمان گیاهی نیز توصیه شده است. پرورش قارچ شغلی مفید و مورد نیاز جامعه امروزی است که مزایای زیادی را برای تولید کنندگان به همراه دارد برخی از مهم ترین مزایای پرورش قارچ عبارتند از:

پرورش قارچ زود بازده است

بازگشت سرمایه مهم ترین اصل در کسب و کارهای موفق است. تولید قارچ از شغل هایی است که از ایده تا اجرا و کسب سود همگی در زمانی بسیار کوتاه عملی می شود. برای مثال درباره قارچ دکمه ای باید گفت از زمان ورود کمپوست قارچ (کشت کمپوست که به زمان مخلوط کردن بذر با کمپوست قارچ گفته می شود) تا زمانی که اولین موج (که اولین فلش نیز گفته می شود) محصول قارچ را برداشت می کنید، یعنی دوره انتظار در حدود ۳۵ روز و تا پایان باردهی کامل محصول (مجموعا سه فلش باردهی) حدود هشت هفته زمان صرف می شود. بدون تردید پرورش قارچ در میان دیگر محصولات کشاورزی دوره رشد کوتاه تری دارد. پروسه تولید قارچ از ابتدا تا انتها در مدت زمان کوتاه ۲ ماهه انجام خواهد شد.

تنوع زیاد قارچ های خوراکی

روش پرورش قارچ، با توجه به نوع قارچی که قصد تکثیر آن را دارید، متفاوت است. در واقع همه قارچ ها به یک صورت رشد نمی کنند و کمپوست قارچ (یا بستر کشت) هر قارچ با گونه های قارچ دیگر فرق دارد. قارچ دکمه ای، قارچ گانودرما، قارچ صدفی، قارچ دنبلان کوهی و قارچ شیتاکه نمونه های رایج و ارزشمندی هستند که اغلب برای پرورش قارچ در منزل و یا سالن پرورش قارچ انتخاب می شوند. تنوع قارچ های خوراکی بیش از ۴۰ گونه بوده که هر کدام شرایط رشد و تکثیر ویژه ای دارند. بتابراین همه تولید کننده ها می توانند یکی از انواع قارچ های خوراکی را برای تولید انبوه انتخاب کنند.

پرورش قارچ در فضای بسته

بر خلاف دیگر محصولات کشاورزی برای پرورش قارچ نیازی به زمین های هکتاری و حاصلخیز وجود ندارد مثلاً در مقیاس صنعتی با حدود هشت سالن ۱۰۰ متر مربعی سطح زیربنا می توان حدود ۲۵۰تن قارچ در سال تولید کرد و البته هم امکان تولید قارچ خانگی در فضای بسته و در سالن پرورش قارچ صنعتی وجود دارد و کمبود زمین غنی برای کشاورزی که یک معضل بزرگ برای کشاورزان در سراسر جهان است و همچنین مشکلات زیست محیطی، آلودگی آب ها، تغییرات جوی، دمای هوا هیچکدام در فرایند رشد و پرورش قارچ تاثیر چندانی نداشته و باروری محصول را محدود نمی کنند؛ زیرا تولید قارچ در سالن های سرپوشیده و تحت شرایط کنترل شده انجام می شود و همه نیازهای رشد قارچ نظیر دما، رطوبت و تغذیه در نظر گرفته می شود بنابراین در همه چهار فصل سال می توان قارچ های سالم و با کیفیت تولید کرد.

پرورش قارچ در منزل

ایجاد کسب و کار تولیدی در خانه لذت خاص خود را دارد. به طور معمول نمی توان محصولات کشاورزی را در مقیاس قابل قبولی در خانه به عمل آورد ولی در حدی است که برای یک کار تولیدی در خانه به درامد مناسبی که هزینه یک خانوار را تامین کند منجر شود، از طرفی برای فروش محصول پرورش قارچ در منزل مشکل چندانی وجود ندارد چون مصرف قارچ در کشور بالاست و روز به روز هم بیشتر می شود ضمن اینکه مردم نسبت به گذشته با ارزش های غذایی قارچ ها بیشتر آشنا شده اند بنابراین بهترین کار تولیدی در خانه، تولید قارچ خوراکی است که این روزها بسیار طرفدار پیدا کرده است. پرورش قارچ در منزل با توجه به محدودیت فضا کاملاً امکان پذیر است. انواع قارچ از محصولات کم توقع کشاورزی هستند که نیازی به نور افتاب و آب چندانی ندارد و در فضای محدود مثل زیرزمین، پارکینگ و انباری سربسته هم رشد می کنند.

بهترین زمان کشت قارچ در خانه

تقریباً در تمام فصول سال و در تمام اقیلم کشورمان امکان پرورش قارچ وجود دارد و در بعضی از فصول راحتتر است البته پرورش قارچ در خانه محدود به زمان خاصی نیست و در همه فصول با توجه به شرایط امکان پذیر است. اگر فضای مناسب برای پرورش قارچ خانگی را در اختیار دارید می توانید با تهویه هوا و دمای مناسب در طول سال قارچ های با کیفیت را پرورش دهید.

نور مناسب برای پرورش قارچ

اغلب قارچ ها نیازی به نور مستقیم خورشید برای رشد ندارند. البته قارچ گانودرما و نوعی از قارچ صدفی برای یک مرحله از رشد و باردهی نیاز کمی به نور دارند که به صورت مصنوعی (روشنایی لامپ مهتابی) قابل تامین است و نیازی به نور خورشید ندارد. بنابراین برای پرورش قارچ دکمه ای، نیازی به نور نیست و فقط برای کارهای کارگری نیاز به نور کمی  دارد که به صورت مصنوعی تامین می شود و تابش نور مستقیم آفتاب می تواند منجر به خسارت شود زیراوقتی نور وارد سالن شود گرما را هم با خود به سالن می آورد و باید هزینه و انرژی زیادی مصرف کرد تا این گرما از سالن گرفته شود و سالن را خنک کرده موجب آسیب به قارچ ها شده و خسارات زیادی را برای کار تولیدی در خانه به همراه دارد.

بهترین دما برای پرورش قارچ

بر خلاف نور، قارچ به دما حساس است و نمی تواند تغییرات دمایی زیادی را تحمل کند. در گونه های مختلف قارچ تفاوت هایی نسبت به دما دیده می شود مثلاً
قارچ دکمه ای و صدفی به دمای بین ۱۶ تا ۲۶ درجه سانتی گراد ولی قارچ گانودرما به دمای بین ۲۵ تا ۳۲ درجه سانتیگراد نیاز دارد.
پرورش قارچ در منزل با توجه به شرایط دمایی مناسب امکان پذیر است.  کولر و مه پاش برای تابستان و بخاری برای زمستان منبع اصلی تنظیم دمای اتاق پرورش قارچ در خانه است.

شرایط محیطی برای تولید قارچ در خانه

اتاق پرورش قارچ در خانه باید عایق بندی شده و فاقد درز باشد. این مکان می بایست دارای شیر آب جهت شستشو بوده و کاملاً تمیز و بهداشتی باشد. هر گونه آلودگی و یا تبادل هوایی با محیط بیرون منجر به رشد باکتری و حشرات مضر شده و کیفیت قارچ های پرورشی را تحت تاثیر قرار می دهد.
با توجه به طریقه رشد قارچ، به سادگی می توان در فضاهای محدودتر و منازل هم برداشت محصول خوبی داشت. حتی اگر قصد فروش قارچ های پرورشی خود را ندارید می توانید مصرف قارچ کل فامیل را تامین کنید. پرورش قارچ در منزل می تواند بسیار سودآور است و هزینه زندگی یک خانواده را تامین کند.

مراحل پرورش قارچ دکمه ای

مراحل پرورش قارچ  دکمه ای را باید پس از ورود کمپوست به سالن های پرورش قارچ دکمه ای، قدم به قدم با اصول پیش رود و از طرفی شرایط محیطی لازم نیز به خوبی تامین گردد تا موفقیت در پرورش حاصل شود. به طور کلی با ورود کمپوست به سالن ها، ۴ مرحله طی می‌شود که شامل مرحله ی ریسه دوانی در کمپوست، ریسه دوانی در خاک پوششی، هوادهی و باردهی می باشد. زمانی که کمپوست وارد سالن ها می شود باید کیسه ها را با دقت و بدون پاره شدن به روی قفسه ها انتقال داد.
پس از باز کردن درب بلوک های کمپوست باید شرایط محیطی لازم برای رشد بذرها را فراهم نمود تا بذرها شروع به فعالیت کنند و به اصطلاح کمپوست سفید کند.

۱- دوره ریسه دوانی در کمپوست (اسپان ران)

مرحله ریسه دوانی در کمپوست را اسپان ران نیز می نامند این مرحله ۱۴-۱۷ روز طول می‌کشد. در این مرحله دمای ۲۵ تا ۲۶ درجه سانتی گراد را برای میسیلیوم ها فراهم نموده تا در کمپوست رشد کنند و به‌اصطلاح به‌خوبی سفید کند.

۲- دوره ریسه دوانی در خاک‌پوششی

پس از سفید شدن کمپوست، ادامه‌ی رشد رویشی میسلیوم ها باید در خاک‌پوششی صورت گیرد، بنابراین باید خاک پوششی به بستر اضافه گردد. یعنی در این مرحله سطح بستر با یک لایه خاک پوششی مخصوص (خاک قارچ) پوشانده می شود. پس از قرار گیری خاک در سطح بستر، ممکن است لازم باشد که  کمپوست و خاک با یکدیگر مخلوط شود؛ نحوه مخلوط شدن و زمان آن متفاوت است که بسته به آن، عمل مخلوط شدن خاک و کمپوست را رافلینگ یا ککینگ می گویند.

۳- مرحله هوادهی

پس از سفید شدن میسیلیوم ها در خاک پوششی، باید از رشد رویشی میسلیوم جلوگیری کنیم و آن را وادار کنیم تا وارد فاز زایشی شود؛ به همین دلیل هوادهی می‌کنیم یکی از روش های شوک دهی که ممکن است لازم باشد انجام شود آبیاری خاک پوششی است. یک دوره کامل تخصصی و کاربردی آموزش آبیاری قارچ دکمه ای حدود ۲ ساعت آموزش ویدئویی و ۴ کتاب الکترونیکی تئوری و عملی است که از زمانی که کمپوست وارد سالن پرورش می شود تا زمانی  که باردهی کمپوست تمام می شود و از  سالن خارج می شود، را به طور کامل آموزش داده می شود.

۴- مرحله باردهی

پس از  ۷ روز بعد از شوک دهی قارچ وارد مراحل ته سنجاقی و رشد و نمو اندام باردهی قارچ می‌شود. با تشکیل اندام بارده، باید شرایط را برای رشد و نمو آن فراهم کنیم تا تبدیل به قارچ شوند. دما، رطوبت و غلظت Co2 از مهم‌ترین فاکتورهای محیطی برای تشکیل اندام بارده قارچ هستند.
برداشت قارچ ها در مرحله اول را فلش اول می گویند. پس از برداشت اول با تمیز کردن سطح بستر از قارچ های باقیمانده و آبیاری مجدد، پین های فلش دوم شروع به رشد کرده و در نهایت برداشت دوم و سوم نیز خواهیم داشت که به آن ها فلش دوم و فلش سوم گفته می شود.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا
بستن